Vì sao âm lịch Việt Nam và Hàn Quốc khác nhau?
Cùng là âm lịch nhưng Tết và Rằm có năm lệch một ngày, thậm chí cả tháng. Giải thích dễ hiểu về múi giờ và cách tính lịch.
Nếu bạn có người thân hay đồng nghiệp người Hàn, có lẽ bạn từng thắc mắc: sao ngày âm lịch trên lịch Hàn lại khác lịch Việt? Hai nước dùng cùng một nguyên tắc âm dương lịch, chỉ khác nhau ở múi giờ dùng để tính.
Mùng 1 là ngày có điểm Sóc
Ngày mùng 1 âm lịch là ngày xảy ra điểm Sóc — lúc Mặt Trăng nằm cùng phía với Mặt Trời và không nhìn thấy được. Điểm Sóc xảy ra cùng một thời khắc trên toàn Trái Đất, nhưng thời khắc đó rơi vào ngày nào thì phụ thuộc vào giờ của từng nước.
Việt Nam dùng giờ UTC+7 (kinh tuyến 105° Đông), Hàn Quốc dùng UTC+9 (kinh tuyến 135° Đông). Nếu điểm Sóc rơi vào khoảng 0 giờ đến 2 giờ sáng theo giờ Hàn, thì ở Việt Nam vẫn là 22–24 giờ đêm hôm trước. Khi đó mùng 1 ở Việt Nam sẽ sớm hơn Hàn Quốc một ngày.
Ví dụ thực tế
- Mùng 1 tháng 9 âm lịch năm 2026: Việt Nam là 10/10, Hàn Quốc là 11/10 (theo tính toán của Minh Nguyệt).
- Tết Ất Sửu 1985: Việt Nam đón Tết ngày 21/1, còn Hàn Quốc và Trung Quốc là 20/2 — lệch cả một tháng do cách xác định tháng nhuận và tháng chứa Đông chí khác nhau theo múi giờ.
- Tết Mậu Thân 1968: miền Bắc bắt đầu dùng lịch theo giờ UTC+7, nên Tết hai miền lệch nhau một ngày.
Tháng nhuận cũng có thể khác
Mười hai tháng âm lịch chỉ khoảng 354 ngày, nên vài năm lại thêm một tháng nhuận để khớp với mùa. Tháng nhuận là tháng đầu tiên không chứa Trung khí. Khi Trung khí và điểm Sóc sát nhau, múi giờ khác nhau có thể làm vị trí tháng nhuận khác nhau.
Lưu ý trong cuộc sống
- Giỗ, sinh nhật âm lịch: gia đình Việt và gia đình Hàn có thể đang nhớ hai ngày khác nhau.
- Khi xem ngày cưới hỏi, chuyển nhà, hãy thống nhất dùng lịch của nước nào.
- Khi lập lá số với ngày sinh âm lịch, hãy nhập theo âm lịch của nước nơi bạn sinh ra.
Minh Nguyệt tính riêng âm lịch của từng nước theo đúng múi giờ và hiển thị song song. Hãy xem ngay trên trang chủ hôm nay hai nước có trùng ngày hay không.