Ngày giỗ và ngày cúng giỗ của người Hàn (jesa): cách tính theo âm lịch
Giỗ của người Việt và lễ cúng giỗ jesa của người Hàn đều theo ngày mất âm lịch. Cách tính ngày, xử lý tháng nhuận, ngày 30 và khác biệt phong tục hai nước.
Ngày tưởng nhớ người đã khuất, người Việt gọi là ngày giỗ, người Hàn gọi là gijesa (기제사). Cả hai đều chủ yếu theo âm lịch, nên các gia đình Việt – Hàn thường phải nhớ ngày giỗ của cả hai bên.
Tính ngày thế nào?
Cơ bản là ngày, tháng âm lịch mà người thân mất. Mỗi năm, tra lịch xem ngày âm lịch đó rơi vào ngày dương lịch nào. Giống sinh nhật âm lịch, ngày dương lịch sẽ thay đổi hằng năm.
Mất vào tháng nhuận hoặc ngày 30
- Nếu mất vào tháng nhuận, những năm không có nhuận thường làm giỗ vào tháng thường cùng số.
- Nếu mất ngày 30 mà năm đó tháng ấy chỉ có 29 ngày, nhiều nhà làm giỗ vào ngày cuối tháng.
- Phong tục có thể khác nhau theo vùng miền và từng gia đình, nên hỏi ý kiến người lớn là chính xác nhất.
Giỗ của người Việt
Vào ngày giỗ, con cháu họ hàng tụ họp, dâng hương, bày cỗ lên bàn thờ rồi cùng ăn uống. Nhiều nhà làm lễ “tiên thường” vào hôm trước ngày giỗ. Đây là dịp sum họp lớn nên nhiều người xin nghỉ làm.
Lễ giỗ jesa của người Hàn
Theo truyền thống, người Hàn cúng vào khoảng nửa đêm bắt đầu ngày mất, tức là tối hôm trước. Ngày nay nhiều gia đình cúng vào tối chính ngày giỗ. Cách bày mâm và nghi thức khác nhau theo từng nhà.
Mẹo cho gia đình Việt – Hàn
- Ghi ngày giỗ của cả hai bên theo âm lịch, đầu mỗi năm đổi sang dương lịch và chia sẻ cho cả nhà.
- Ngày giỗ bên Việt tính theo âm lịch Việt Nam, bên Hàn tính theo âm lịch Hàn Quốc — vì có năm mùng 1 hai nước lệch nhau một ngày.
- Nếu được mời dự giỗ của gia đình Hàn, hãy hỏi trước giờ cúng vì có nhà cúng vào đêm khuya.
Trên lịch Minh Nguyệt, chạm vào một ngày để xem cùng lúc âm lịch Việt Nam và Hàn Quốc.